การเกิดอาร์ก (Arc) ที่สวิตช์ไฟและเต้ารับ คืออะไร? อันตรายที่ไม่ควรมองข้าม
การเกิดอาร์ก (Arc) ที่สวิตช์ไฟหรือเต้ารับ เป็นปรากฏการณ์ทางไฟฟ้าที่มีความอันตรายสูง โดยอาร์กคือการ ปล่อยกระแสไฟฟ้าผ่านอากาศหรือก๊าซ ในลักษณะของการกระโดดของประจุไฟฟ้า (Electrical Discharge) ปรากฏการณ์นี้มักเกิดขึ้นเมื่อการเชื่อมต่อวงจรไฟฟ้าไม่สมบูรณ์ หน้าสัมผัสไฟฟ้ามีปัญหา หรือมีการตัดต่อวงจรขณะมีกระแสไหลสูง อาร์กสามารถสร้าง ความร้อนสูงมาก จนทำให้เกิดความเสียหายต่ออุปกรณ์ และเพิ่มความเสี่ยงต่อไฟฟ้าดูดหรือไฟไหม้ภายในบ้าน
4 สาเหตุหลักของการเกิดอาร์กที่สวิตช์ไฟหรือเต้ารับ
1. หน้าสัมผัสหลวมหรือสกปรก เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดเมื่อหน้าสัมผัสภายในสวิตช์หรือเต้ารับไม่แน่น หรือมีฝุ่น คราบออกไซด์ และความชื้นสะสม จะทำให้พื้นที่นำไฟฟ้าลดลง เกิด ความต้านทานไฟฟ้าสูง เมื่อกระแสไฟฟ้าไหลผ่าน
- ความร้อนสะสมสูง
- อากาศรอบจุดเชื่อมต่อแตกตัวเป็นไอออน
- เกิดการนำไฟฟ้าชั่วคราว
- เกิดประกายไฟหรืออาร์กขึ้นมา
2. การดึงปลั๊กหรือเปิด–ปิดสวิตช์ขณะมีโหลดสูง เช่นดึงปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กำลังทำงาน เปิด–ปิดสวิตช์วงจรที่มีกระแสไหลสูง โดยเฉพาะในระบบไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) กระแสไฟฟ้าจะพยายามไหลต่อ แม้หน้าสัมผัสกำลังแยกออก ทำให้เกิดอาร์กชั่วขณะบริเวณจุดสัมผัส
3. สายไฟหลวมที่ขั้วต่อ หากสายไฟที่ต่อเข้ากับสวิตช์หรือเต้ารับ ขันไม่แน่นหลุดหรือหน้าสัมผัสไม่เต็มพื้นที่จะทำให้เกิดความต้านทานสูงและความร้อนสะสมซึ่งเป็นสาเหตุโดยตรงของการเกิดอาร์ก
4. อุปกรณ์ไฟฟ้าชำรุดหรือใช้เกินกำลังอุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีปัญหาภายใน เช่นลัดวงจร ใช้กำลังไฟเกินพิกัดของเต้ารับหรือวงจร จะทำให้กระแสไฟฟ้าไหลสูงผิดปกติ และเพิ่มโอกาสการเกิดอาร์กอย่างมาก
5. ความชื้นและสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมความชื้นหรือการควบแน่นภายในสวิตช์และเต้ารับจะลดคุณสมบัติการเป็นฉนวนของอากาศและพื้นผิว ทำให้กระแสไฟฟ้าหาทางลัดได้ง่ายขึ้น รวมถึง ฝุ่นละอองที่นำไฟฟ้าได้ ผงโลหะ ซึ่งล้วนเป็นตัวเร่งให้เกิดอาร์ก
6. อายุการใช้งานและการสึกหรอ สวิตช์และเต้ารับที่ใช้งานมานาน หน้าสัมผัสอาจสึกหรอเสื่อมสภาพเป็นสนิมทำให้การนำไฟฟ้าลดลง และเกิดอาร์กได้ง่ายขึ้นผลกระทบของการเกิดอาร์กไฟฟ้า
-ความเสียหายต่ออุปกรณ์ไฟฟ้า หน้าสัมผัสไหม้ หลอมละลาย หรือเสียหายถาวร
-เสี่ยงต่อไฟฟ้าดูดและไฟไหม้อาร์กมีอุณหภูมิสูงมาก และสามารถลุกลามไปยังวัสดุติดไฟ
-เกิดสัญญาณรบกวนทางแม่เหล็กไฟฟ้าส่งผลต่ออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ภายในบ้าน
วิธีป้องกันการเกิดอาร์กที่สวิตช์ไฟและเต้ารับ
-หากพบ ประกายไฟ เสียงแปลก หรือกลิ่นไหม้หยุดใช้งานทันที และให้ช่างไฟฟ้าผู้ชำนาญตรวจสอบ
-เลือกใช้ สวิตช์ไฟและเต้ารับที่ได้มาตรฐาน มีคุณภาพ
-ไม่ใช้เต้ารับที่เก่า ชำรุด หรือเสื่อมสภาพ
-เลือกปลั๊กพ่วงหรือปลั๊กรางที่มี สวิตช์แยกแต่ละช่อง
-ปิดสวิตช์อุปกรณ์ไฟฟ้าก่อนเสียบหรือถอดปลั๊กทุกครั้ง
-ต่อพ่วงอุปกรณ์ไฟฟ้าให้ถูกวิธีไม่ใช้เกินพิกัดของเต้ารับและวงจร
อาร์กไฟฟ้า เรื่องเล็กที่อันตรายมาก ประกายไฟเล็ก ๆ ที่เห็น อาจคือสัญญาณเตือนก่อนเกิดไฟไหม้ทั้งบ้าน การตรวจสอบสวิตช์ไฟและเต้ารับอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงการเลือกใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ได้มาตรฐานคือวิธีป้องกันอันตรายที่ได้ผลที่สุด
Hashtag :
#ต.ตรวจบ้าน
